14 Haziran 2014 tarihinde gerçekleþtirilen ICOMOS Türkiye Milli Komitesi Olaðan Genel
Kurulu’nda 2014-2017 dönemi için yapýlan seçimler sonucunda ICOMOS Türkiye Milli Komitesi
aþaðýdaki üyelerden oluþmuþtur:

ASIL ÜYELER
1. Yegân Kâhya
2. Ýclal Dinçer
3. Zeynep Ahunbay
4. Cevat Erder
5. Can Binan
6. Gülsün Tanyeli
7. Z. Gül Ünal
8. Eti Akyüz Levi
9. Burçin Altýnsay
10. Nevzat Ýlhan
11. Tamer Gök
12. Demet Binan
13. Deniz Mazlum
14. Cengiz Can
15. Nuran Z. Gülersoy

YEDEK ÜYELER
1. Nadide Seçkin
2. Neriman Þ. Güçhan
3. Füsun Alioðlu



01 Temmuz 2014 tarihinde gerçekleþtirilen ICOMOS Türkiye Yönetim Kurulu toplantýsýnda ise
görev daðýlýmý aþaðýdaki gibi belirlenmiþtir:

Baþkan: Ýclal Dinçer
2.Baþkan: Zeynep Ahunbay
Genel Sekreter: Z. Gül Ünal
Muhasip üye: Gülsün Tanyeli
Üye: Yegân Kâhya
Üye: Cevat Erder
Üye: Can Binan
Yedek Üyeler:
Burçin Altýnsay
Nevzat Ýlhan

Saygýyla bilgilerinize arz ederiz.
ICOMOS Türkiye

Çok deðerli üyemiz Prof.Dr. Ahmet Ersen'i kaybetmenin derin üzüntüsü içindeyiz.

Ailesi, dostlarý, meslektaþlarý ve ICOMOS Türkiye camiasýna baþsaðlýðý diliyoruz.

Cenazesi, 17 Mayýs 2014 Cumartesi günü Þakirin Camisi'nde kýlýnacak
ikindi namazýnýn ardýndan Karacaahmet Mezarlýðý'na defnedilecektir.

ICOMOS Türkiye

ICOMOS Türkiye, 18 Nisan ICOMOS Anýtlar ve Sitler Günü'nü, "Bellek - Savaþ - Anýt"
baþlýklý etkinlikle kutlandý.


18 Nisan ICOMOS ANITLAR SÝTLER GÜNÜ
"Bellek - Savaþ - Anýt"

Kayýt ve Açýlýþ

Trakya Bölgesi Tabyalari ve Koruma Sorunlarý
Soner YELER

Belleðin Mimari Anýtlaþtýrmasý:
Gelibolu’da Savaþý Hatýrlamak ve Unutmak
Ahenk YILMAZ

Deðerlendirme
Cevat ERDER

18 Nisan 2014 Cuma, 14.00-17.00
ÝTÜ Taþkýþla Binasý 126 No.lu Salon

Dünyanýn sayýlý anýtlarýndan biri olan Ayasofya Müzesi, 1985’te Ýstanbul’un Tarihi Alanlarý kapsamýnda Dünya Mirasý Listesi’ne girmiþ, bu vesileyle Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafýndan Dünya Miras Sözleþmesi ve ilgili uluslararasý belge ve kurallara uygun þekilde korunmasý ve deðerlendirilmesi taahhüt edilmiþtir.

Son zamanlarda Ayasofya Müzesi ile ilgili olarak iki önemli konuda kaygý verici geliþmeler gözlenmektedir. Bunlardan ilki, 12 Haziran 2013 tarihli mektubumuzda duyurulmuþ olan Ayasofya Medresesi’nin rekonstrüksiyonu konusudur; ikincisi ise Ayasofya Müzesi’nin iþlevinin deðiþtirilmesine yönelik tartýþmalardýr. Bu mektup, esasen ilk konuya odaklanmaktadýr; ancak ikinci konu ile ilgili olarak kýsaca belirtilmesi gereken temel husus þudur ki; Dünya Miras Alanlarý’nda, her türlü iþlev deðiþikliði, planlama ve koruma uygulamasý kararýnýn, alanýn/yapýnýn Dünya Mirasý Listesi’ne girdiði tarihteki durumu, özellikleri, kullaným biçimleri gözönüne alýnarak, bütüncül bir yaklaþýmla belirlenmesi ve UNESCO Dünya Mirasý Merkezi ve Dünya Mirasý Merkezi’nin danýþman kuruluþu olan ICOMOS’un Uluslararasý ve Ulusal Komiteleri ile tartýþýlarak verilmesi gerekmektedir. Aksi bir yaklaþým, söz konusu alanýn Dünya Mirasý olma durumunu tartýþmaya açacaktýr.

1993 yýlýnda UNESCO uzmanlarý tarafýndan yapýlan izleme ziyareti ile Ayasofya Müzesi’nin korunma durumu deðerlendirilmiþtir. Heyetin raporundaki ciddi eleþtiriler sonunda Kültür ve Turizm Bakanlýðý bir ‘Bilimsel Kurul’ oluþturmaya karar vermiþ; Uluslararasý uzmanlarýn yaný sýra Boðaziçi Üniversitesi ve Ýstanbul Teknik Üniversitesi’nden mimarlýk tarihi, strüktür, deprem mühendisliði, koruma uzmanlarý ile Müzenin yönetim, bakým onarýmýyla ilgili üç müdürün katýlýmýyla söz konusu kurul oluþturulmuþtur. Bilimsel Kurul ilk iþ olarak, yapýlmasý gereken çalýþmalarýn önceliklerini belirlemiþ; koruma önerilerinin projelendirilerek Koruma Kurulu onayýna sunulmasý ve onay alýndýktan sonra uygulamaya geçilmesi ilkesini yerleþtirmeye çalýþmýþtýr.

UNESCO heyetinin 1993 ziyareti sýrasýnda uzmanlar arasýnda yer alan Prof. Cyril Mango, Ayasofya’nýn kuzeybatýsýndaki medrese kalýntýsýnýn olduðu bölgenin arkeolojik potansiyeline dikkat çekerek, arkeolojik araþtýrmalar yapýlmasýný önermiþtir. Bu öneri þimdiye kadar dikkate alýnmamýþ; buna karþýlýk son yýllarda yýkýlan medresenin yeniden yapýmý konusunda giriþimler yoðunlaþmýþtýr. 1940’lý yýllarda yýkýlmýþ olan Ayasofya Medresesi 2009 tarihinde Ýstanbul IV Numaralý Kültür ve Tabiat Varlýklarýný Koruma Kurulu tarafýndan 1. Grup eski eser olarak tescil edilmiþ; buna baðlý olarak rölöve, restitüsyon ve restorasyon çizimleri hazýrlanmýþtýr. 4.4.2011 tarihinde Kurul‘a sunulan yeniden yapým (rekonstrüksiyon) projesi ‘Ayasofya Bilimsel Kurulu’na yönlendirilerek, deðerlendirilmesi istenmiþtir. Bir Dünya Mirasý anýtýnýn yakýnýnda yeni bir yapýnýn yükselmesi, bu yýkýlmýþ bir tarihi binanýn rekonstrüksiyonu dahi olsa sorgulanmak durumundadýr.

Ayasofya ve Süleymaniye Camisi, Dünya Mirasý listesinin 1. ve 2. Kriterleri ve kendilerinden sonraki mimari geliþmelerin bir örneði olma nitelikleriyle, Ýstanbul’un tarihi alanlarýnýn Dünya Mirasý olarak kabul edilmesi sürecinde 3. ve 4. Kriterlerle birlikte asýl (temel) deðerleri oluþturmuþlardýr. Bu noktada vurgulamak gerekir ki, her iki yapýnýn 1985 yýlýndaki kullaným ve çevresel baðlamlarý (Süleymaniye Camisi, Ayasofya Müzesi) Dünya Mirasý Kriterlerini saðlamalarýnda önemli olmuþtur.

Süleymaniye ve Zeyrek geleneksel konut alanlarýnýn ve Karasurlarý Dünya Miras Alaný’nýn günümüzde kentsel geliþmenin içinde boðulmuþ olduklarý gözönüne alýndýðýnda, Sultanahmet Arkeolojik Parký- Dünya Miras Alaný’nýn göreceli olarak bütünlüðünü ve sürekliliðini koruduðu ve tarihsel katmanlaþmanýn hala izlenebildiði söylenebilir. Ancak, bu türden olasý yeniden inþa ve iþlev deðiþikliði müdahaleleri ile sahip olduðu özgünlük ve bütünlüðün kaybedileceði açýktýr.

Ayasofya’ya çok yakýn konumda/bitiþik olan medresenin yeniden yapýmýnýn yaratacaðý sakýncalar, Bilim Kurulu üyeleri tarafýndan 2011 yýlýnda Kültür ve Turizm Bakaný’na açýklanmýþ ve Bakan projenin geri çekilmesi yönünde talimat vermiþtir. Ancak, aradan geçen zaman içinde medresenin rekonstrüksiyonu konusu gündemden düþmemiþ; Kültür ve Turizm Bakanlýðý Eylül 2012 tarihinde aldýðý kararla Bilimsel Kurulu laðvetmiþtir. Bunu izleyerek Rölöve Anýtlar Müdürlüðü tarafýndan hazýrlatýlan proje IV no.lu Koruma Kuruluna sunulmuþ ve 19.12.2012 tarihinde oy çokluðuyla onaylanmýþtýr.

Ayasofya’nýn batý cephesine bitiþen iki katlý medresenin yeniden yapým önerisinin kabul edilmesi, ancak koruma kurulu üyelerinin Dünya Mirasý mevzuatý konusundaki bilgi eksikliðini gösterir. Dolayýsýyla, yeryüzünde 1500 yaþýnda hala ayakta duran kaç yapý olduðu ve Ayasofya’nýn bunlarýn içinde mimarlýk tarihinin belki en önemli birkaç yapýsýndan biri olduðu düþünülecek olursa, onun hemen yanýbaþýna, bitiþiðine yeni bir “sahte eski eser” inþa etmenin vahameti anlaþýlacaktýr.

Ýstanbul’un Dünya Mirasý Alanlarý gibi çok derin ve geniþ bir kültürel miras bölgesinin içinde özgün olmayan taklit ve rekonstrüksiyonlarýn sayýsýnýn artmasý, alanýn bütününün ve var olan özgün yapýlarýn deðerini azaltan bir unsur olacaktýr. Uzman olmayanlarýn dahi kolaylýkla fark edebileceði taklit ve kopya yapýlarýn Dünya Mirasý Alanlarýnýn içinde yeri olmamalýdýr.

Ýstanbul ve dolayýsýyla Ayasofya’nýn taþýdýðý ‘Üstün Evrensel Deðeri’ olumsuz etkileyeceðine inandýðýmýz yeniden yapým projesinin uygulanmasýnda ýsrar edilmesinin, Kurul onayý alýnmasýný takiben geçtiðimiz günlerde bu yönde somut adýmlarýn atýlmýþ olmasýnýn Ýstanbul’un Dünya Miras Alanlarý için ciddi bir risk yaratacaðý kanýsýnda olduðumuzu bildiririz.

Saygýlarýmýzla,
ICOMOS Türkiye Milli Komitesi

ÖNSÖZ

1964 yýlýnda Venedik’te yapýlan 2. Uluslararasý Tarihi Anýtlar, Mimar ve Teknisyenleri Kongresi’nin sonuç bildirgesi olan Venedik Tüzüðü’nü benimsemiþ bir sivil toplum örgütü olarak kurulan ICOMOS Uluslararasý Anýtlar ve Sitler Konseyi, kültür varlýklarýnýn onarým, koruma ve deðerlendirilmesinde kullanýlan kavram, yöntem ve bilimsel tekniklerin geliþtirilmesi amacýyla ilgili meslek insanlarýnýn bilgi birikimlerinden yararlanarak Venedik Tüzüðü ilkeleri doðrultusunda çaðdaþ ve bilimsel yaklaþýmlarý esas alan uluslararasý ilkesel metinler oluþturulmasýný saðlamaya çalýþmaktadýr. Bu çabalar koruma alanýnda evrensel düzeyde ortak bir dil oluþmasýný da saðlamaktadýr.

Ancak, mimari mirasýn niteliðindeki bölgesel ve kültürel farklýlýklar baþta olmak üzere, yasal, sosyal ve kültürel yapýdaki deðiþimler, uzmanlaþma ve geliþen teknoloji ile deðiþimin hýzýnýn giderek artmasý, mevcut uluslararasý bilimsel koruma ilkelerinin zaman zaman gözden geçirilerek bölgesel/yerel veya tematik baþlýklarda ayrýntýlandýrýlmasýný gerekli kýlmaktadýr.

Mevcut uluslararasý tüzük ve ilkelerin, kendine özgü koruma konu ve sorunlarý olan ülkemiz için yetersiz kalmasý, ulusal yasa ve düzenlemelerin bilimsel ilkelerle çeliþir duruma gelerek kavram kargaþasýna yol açmasý, ICOMOS Türkiye’yi koruma ilke ve yaklaþýmlarýnýn yeniden gözden geçirildiði, herkes için kolay ulaþýlabilir/anlaþýlabilir bir ulusal tüzük hazýrlýðýna yöneltmiþtir. Bu konuda geçtiðimiz yýl baþlatýlan çalýþmalar, “ICOMOS Türkiye Mimari Mirasý Koruma Bildirgesi” olarak sonuçlanmýþtýr.

Baþta Can Binan ve Gülsün Tanyeli olmak üzere, 26 eylül 2013 günü kaybettiðimiz Emre Madran ve bu deðerli çalýþmayý alana kazandýran ICOMOS Türkiye üyeleri ile katký sunan kiþi ve kurumlara ÝPKB (Ýstanbul Ýl Özel Ýdaresi – Ýstanbul Proje Koordinasyon Birimi) öncelikli olmak üzere teþekkür ediyorum.

Türkiye’ye özgü ilkesel metinler dizisinin ilk adýmý olarak, mimarlýk alanýnýn güncel koruma sorunlarý baðlamýnda hazýrlanmýþ olan bu bildirge, ICOMOS Türkiye Milli Komitesi tarafýndan tarihsel kentler ve yerleþmeler, kültürel peyzaj alanlarý, arkeolojik alanlar ve doðal sit alanlarý için orta vadede gerçekleþtirilmesi öngörülen benzerleriyle birlikte, “Türkiye Koruma Ýlkeleri” çalýþmasýnýn baþlangýcýdýr. Bu alanda çalýþan herkese rehber olmasýný diliyorum.


Yegan Kahya
ICOMOS Türkiye Milli Komitesi Baþkaný

COMOS Türkiye Milli Komitesi 2013 yýlý Olaðan Genel Kurulu 14 Aralýk 2013 Cumartesi günü 10:00-17:00 saatleri arasýnda ÝTÜ Taþkýþla-127 no.lu salonda gerçekleþtirilmiþtir.

Genel Kurul kapsamýnda yakýn zaman önce kaybettiðimiz deðerli üyemiz Emre Madran'ýn anýlmýþ ve kendisinin de çok büyük emekleriyle hazýrlanmýþ olan ICOMOS Türkiye Mimari Mirasý Koruma Bildirgesinin sunuþu yapýlmýþtýr. Programýn genel akýþý aþaðýda ve ekte yer almaktadýr.

ICOMOS - Türkiye
Olaðan Genel Kurulu
ÝTÜ Taþkýþla, 127
14.Aralýk.2013, s:10:00-17:00

PROGRAM
10:00-10:30 Kayýt
10:30-13:00 Emre MADRAN’ý Anma Toplantýsý
Açýlýþ Yegan KAHYA
Hayatý ve Eserlerinden Seçkiler
ICOMOS – Türkiye Üyeleri Emre MADRAN’ý Anlatýyor
Haluk ABBASOÐLU, Moderatör
Burçak MADRAN
Gül ASATEKÝN, Cevat ERDER, Tamer GÖK, Nevzat ÝLHAN, Nimet ÖZGÖNÜL, Ýsmail SALMAN, Neriman ÞAHÝN GÜÇHAN, Ege YILDIRIM
13:00-14:00 Öðle arasý
14:00-15:30 ICOMOS - Türkiye Mimari Mirasý Koruma Bildirgesi Sunuþu
Can BÝNAN Süreç
Gülsün TANYELÝ Ýçerik
Zeynep AHUNBAY Deðerlendirme
15:30-16:00 Kahve arasý
16:00-17:00 ICOMOS – Türkiye Olaðan Genel Kurulu
Faaliyet Raporu
Dilek ve Öneriler

Türkiye UNESCO Dünya Miras Komitesi Üyeliðine Seçildi

18-21 Kasým tarihlerinde Paris'te gerçekleþtirilen 1972 UNESCO Kültürel ve Doðal Mirasýn Korunmasý Sözleþmesi'nin 19. Genel Kurulu kapsamýnda, Dünya Miras Listesi'ne iliþkin çalýþmalarý yöneten ve 21 üye Taraf Devlet'ten meydana gelen UNESCO Dünya Miras Komitesi bünyesine seçilen 12 üyeden biri Türkiye oldu. 2013-2017 tarihleri arasýnda Komite üyeliðini yürütecek olan Türkiye, daha önce 1983-89 yýllarý arasýnda da ayný görevi yerine getirmiþti. UNESCO Dünya Miras Komitesi'nde Türkiye'yi temsil edecek olan üç kiþilik uzmanlar heyetinde ICOMOS Türkiye Üyesi Doç.Dr. Yonca ERKAN da bulunmaktadýr.

Türkiye'nin üyeliði ile iliþkin, T.C. Dýþ Ýþleri Bakanlýðý ve UNESCO Türkiye Milli Komisyonu tarafýndan yapýlan resmi açýklamalara aþaðýdaki bilgiler üzerinden ulaþabilirsiniz.
T.C. Dýþ Ýþleri Bakanlýðý resmi açýklamasý: http://www.mfa.gov.tr/no_-304_-19-kasim-2013_-ulkemizin-unesco-dunya-miras-komitesi-uyeligine-secilmesi-hk.tr.mfa
UNESCO Türkiye Milli Komisyonu duyurusu: http://unesco.org.tr/dokumanlar/duyurular/dmk_secim.pdf

Çok deðerli üyemiz Emre MADRAN'ý kaybetmenin derin üzüntüsü içindeyiz. Ailesi, dostlarý, meslektaþlarý ve ICOMOS Türkiye camiasýnýn baþý saðolsun.

Cenazesi 28 Eylül 2013 Cumartesi günü Ankara Kocatepe Camii'nde kýlýnacak öðle namazýnýn ardýndan Karþýyaka Mezarlýðý'na defnedilecektir.

Kendisini her zaman saygý ve sevgiyle hatýrlayacaðýz.