Her yıl 18 Nisan’da kutlanan ICOMOS Uluslararası Anıtlar ve Sitler Günü (UASG), miras meraklılarına, profesyonellerine ve ICOMOS üyelerine, kültürel mirasımızı koruma konusundaki ortak sorumluluğa dikkat çekme fırsatı sunar.
2026 yılı “UASG” teması, giderek karmaşıklaşan, çoklu tehlikeler içeren bağlamlarda hızlanan afetler ve çatışmalar nedeniyle artan riskler dolayısıyla dünyanın kültürel açıdan önemli “Yaşayan Mirası”nın korunması ve yaşatılması için yürütülen çalışmaları görünür kılmayı amaçlamaktadır.
“Yaşayan Miras” nedir?
UNESCO, “Yaşayan Miras”ı şu şekilde tanımlar:
“Sözlü gelenekler, gösteri sanatları, toplumsal uygulamalar, ritüeller ve festivaller; doğa ve evrenle ilgili bilgi ve uygulamalar; zanaatkârlıkla ilişkili bilgi ve beceriler.”
ICOMOS ise çalışmalarında “Yaşayan Miras”ı, kültürel mirasın somut ve somut olmayan tüm yönlerini kapsayacak şekilde ele almaktadır.
Yaşayan mirası etkileyen afetler ve çatışmalara daha iyi nasıl yanıt verilebilir?
Miras profesyonelleri, topluluklar, kurumlar ve karar vericiler,
tüm düzeylerde:
· Bu tür krizlere nasıl daha etkili yanıt verebilir?
· Kolektif olarak nasıl bir rol oynayabilirler?
· Bu çalışmaları etkin şekilde yürütebilmek için nelere ihtiyaçları vardır?
2026 UASG Teması’nın arka planı
ICOMOS’un 2024–2027 Üç Yıllık Bilimsel Planı, çalışmalarını “Afet ve Çatışmalara Dirençli Miras – Hazırlık, Müdahale ve İyileşme” teması etrafında şekillendirmektedir. 2025 yılında Hazırlık konusuna odaklanan ICOMOS, 2026’da, afet ve çatışmalardan etkilenen mirasın korunmasında; Acil Müdahale konusunu öne çıkarmaktadır.
Acil müdahale, tek başına ele alınan bir eylem değil; afet risk yönetimi döngüsünün ayrılmaz bir parçasıdır. Amaç, kısa vadeli müdahalelerin dayanıklılığı desteklemesini sağlamaktır. Bu yaklaşım; savunuculuk, analiz, önleme, zarar azaltma, hazırlık, acil müdahale ve iyileşme dâhil olmak üzere çok çeşitli girişimleri kapsar. Tüm bu çabalar, kriz zamanlarında “Yaşayan Miras”ı ve onu yaşatan toplulukları korumayı hedefler.
ICOMOS ilkeleriyle ve yasal etkinliklerle bağlantı
Bu tema kapsamındaki faaliyetler, “Afetler ve Çatışmalarda Kültürel Miras için Acil Müdahaleye Hazırlık Şartı (Charter)” dâhil olmak üzere, ICOMOS’un ilkesel metinlerinin geliştirilmesine ve uygulanmasına katkı sağlar.
2026 UASG faaliyetleri,
17–24 Ekim 2026 tarihlerinde Sarawak, Malezya’da düzenlenecek olan ICOMOS Genel Kurulu Bilimsel Sempozyumu ile sona erecektir.
Sempozyum teması:
YAŞAYAN MİRAS: SAYGI – GELİŞTİR – KABUL – ORTAKLIK
UASG’ye nasıl katılabilirim?
Herkes; çatışma ve afet bağlamında dayanıklı yaşayan miras üzerine deneyimlerini, etkinliklerini, yayınlarını ve tartışma çıktıları paylaşmaya davetlidir.
Aynı zamanda, olağanüstü ve aşırı koşullarda mirasın korunmasına katkı sağlayan bilimsel ve geleneksel uygulamaların dünya genelinde tanımlanmasına destek olabilirsiniz.
Miras meraklıları, profesyoneller ve ICOMOS üyeleri şunları yapmaya davetlidir:
· Çatışma ve afetlerin miras üzerindeki potansiyel etkilerini değerlendirmek;
· Bu etkiler karşısında dayanıklılığın ne anlama geldiğini incelemek;
· Kendi yetki, kapasite ve etik çerçeveleri dâhilinde, NASIL YANIT verebileceklerini ulusal ve bilimsel bakış açılarıyla ele almak.
Olası faaliyetler:
Aşağıdaki alanlarda atölyeler/seminerler, yayınlar ve eğitimler düzenlenebilir:
· Acil durum izleme;
· Güvenlik ve emniyet protokollerinin aktive edilmesi için ihtiyaç değerlendirmeleri;
· Hasar tespit çalışmaları;
· Afet ve çatışmalarda acil insani ihtiyaçlar ile miras kurtarma çalışmalarını dengeleyen, insan odaklı değerlendirmeler.
ICOMOS, Komitelerini,
“ÇATIŞMALAR VE AFETLER BAĞLAMINDA YAŞAYAN MİRAS İÇİN ACİL MÜDAHALE” temalı etkinlikler düzenlemeye ve iş birliği yapmaya çağırmaktadır.
UASG faaliyetlerinizle ilgili bilgileri şu adrese iletebilirsiniz: communication@icomos.org
Olası girişimler:
Katılım formatları aşağıdakilerle sınırlı olmamak üzere şunları içerebilir:
· 1–2 dakikalık (maksimum) video gönderimleri:
ICOMOS Milli Komiteleri, Uluslararası Bilimsel Komiteler, Uluslararası Çalışma Grupları ve bireysel üyeler tarafından; çatışmalar ve afetler karşısında “Yaşayan Miras”ın korunmasına yönelik yerel ve bölgesel yaklaşımları tanıtan videolar.
Videolar communication@icomos.org adresine gönderilebilir.
Açıklamalar, alıntılar, bilgiler ve görsel/video kredileri mutlaka eklenmelidir.
· Fotoğraf gönderimleri:
Güncel koruma uygulamalarını, değişen anlatıları ve kültürel mirasın geleceğine dair hedefleri anlatan, tam kredi ve açıklamalı fotoğraflar.
Paylaşılan görsellerin kullanım haklarının sizde olması gerekmektedir.
· Sanal yuvarlak masa toplantıları, webinarlar ve atölyeler:
Çatışmalara ve afetlere YANIT sürecinde kültürel miras kuramı ve koruma uygulamalarındaki boşlukları ele almak üzere; kamu kurumları, sektör temsilcileri ve diğer paydaşların katılımıyla düzenlenebilir.
Etkinlikler ve katkılar, ICOMOS web sitesinde, sosyal medya platformlarında ve ICOMOS yıllık raporunda paylaşılabilir.
Uluslararası Anıtlar ve Sitler Günü’ne aktif katılım, ICOMOS’un güncel önemini ve üyelerinin yürüttüğü değerli çalışmaları görünür kılmak için önemli bir fırsattır.
İlgili etiketler:
#18April #ICOMOS #IDMS2026 #icomosIDMS2026
